Ευάγγελος Ιωαννίδης

Ο ζωγράφος του αντιγράφου του πίνακα της Σφαγής

9/12/2009


Σε προηγούμενο κείμενο αναφέρθηκα στο ιστορικό του περίφημου πλέον πίνακα, του αντιγράφου του πίνακα της Σφαγής του Ντελακρουά. Επεσήμανα το γεγονός πως ανήκε στην τοπική μας Αυτοδιοίκηση και πως απόσπασή του από τη Χιακή Πινακοθήκη της τότε Νομαρχίας και η τοποθέτησή του στο Χιακό Μουσείο έγινε κάτω από ανώμαλες συνθήκες.
Είναι όμως ενδιαφέρον να δούμε ποιος είναι ο άγνωστος σήμερα ζωγράφος του πίνακα – αντιγράφου της σφαγής της Χίου.
Τον Ιούνιο του 1942, στο περιοδικό «Νέα Εστία» (αριθμ. τεύχ. 361, σ. 351) η Αγγελική Χατζημιχάλη δημοσίευσε ένα άρθρο με τίτλο: «Ευάγγελος Ιωαννίδης, ο τελευταίος μιας γενιάς». Το άρθρο αναφέρεται στο ζωγράφο Ευάγγελο Ιωαννίδη, δάσκαλο της συγγραφέως και περιγράφει τη ζωή, το χαρακτήρα και τη συνεισφορά του στη διαμόρφωση της ζωγραφικής στη νεότερη Ελλάδα.
Στο άρθρο αυτό, λοιπόν, σε κάποιο σημείο, αναφέρεται πως
…«Ο Γεώργιος Παπανδρέου, Διοικητής Χίου τότε, προκειμένου να καταρτίσει εκεί πινακοθήκη με έργα μεγάλων ξένων συγγραφέων που επήραν θέματα από την Ελληνική Επανάσταση, του αναθέτει την αντιγραφή τους. Ο Καλλιτέχνης φεύγει για το Παρίσι, όπου για καιρό ασχολείται αντιγράφοντας επιμελέστατα πίνακες όπως του Ντελακρουά - Σφαγή της Χίου, Φαβιέρος κ.τ.λ.».
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά:
Ο Ευάγγελος Ιωαννίδης γεννήθηκε το 1868 στο Αϊδίνι της Μ. Ασίας, τις αρχαίες Τράλλεις. Ο πατέρας του Γεώργιος ήταν ιατρός και πρόξενος της Ελλάδος στο Αϊδίνι. Από φόβο, λόγω της θέσης του, περί το 1875, εγκαθίσταται οικογενειακώς στη μεγαλούπολη της εποχής, τη Σμύρνη. O μικρός Ευάγγελος ολοκληρώνοντας τις εγκύκλιες σπουδές του αναχωρεί για την Αθήνα, προκειμένου να καλλιεργήσει το ταλέντο του στη ζωγραφική. Μετά από λίγο αναχωρεί για το Μόναχο, όπου σχετίζεται με το μυτιληνιό ζωγράφο Γεώργιο Ιακωβίδη. Εγγράφεται στην Ακαδημία του Μονάχου και εξελίσσεται σε έναν από τους καλύτερους μαθητές του Γύζη. Μετά από δύο χρόνια επιστρέφει στην Αθήνα και εγγράφεται στη Σχολή Καλών Τεχνών όπου και μαθητεύει κοντά στο Λύτρα. ΄Ωριμος πλέον ο τριακονταετής ταλαντούχος ζωγράφος επιστρέφει στη Σμύρνη, ταξιδεύει στα νησιά (Πάτμο, Σάμο) και ζωγραφίζει με επιτυχία. Στη συνέχεια ταξιδεύει στους Αγίους Τόπους, στο Σινά, στην Ευρώπη και καταλήγει στην Αθήνα. Το 1910 παίρνει μέρος στη Δ’ Καλλιτεχνική Έκθεση του Ζαππείου, όπου τα έργα του προκαλούν μεγάλη εντύπωση. Ζωγραφίζει πορτρέτα επισήμων, ανθρώπων του πνεύματος, πολιτικών κ.α. ενώ από το 1917 εγκαθίσταται οριστικά στην Αθήνα. Εκεί ζωγραφίζει τοπία και γίνεται ευρύτατα γνωστός, αποσπώντας εγκωμιαστικά σχόλια για το έργο του. Το 1919 μετά από σύντομη διαμονή του στη Χίο επισκέπτεται την Ευρώπη.
Να πώς περιγράφει ο Φίλιππος Φάλμπος στα «Μικρασιατικά Χρονικά» (Τ. 12ος, σσ. 185-186) την παραμονή του εκεί:
 …«Αντιγράφει, κατ’ εντολήν της Χιακής Επιτροπής, που τότε είχε συστήσει ο Γεώργιος Παπανδρέου, διοικητής στη Χίο, τους σπουδαιότερους πίνακες που βρίσκονται στις Πινακοθήκες του Παρισιού, ιδίως με θέμα την Ελληνική Επανάσταση. Οι πίνακες εκείνοι, μαζί με τα πορτρέτα χίων πεσόντων για την απελευθέρωση της νήσου (Χαλκιά, Ράλλη, Λυγνού, Κοντολέοντος, Ρίτσου, Παστρικάκη κ.λπ.) καθώς και του Κανάρη, Κοραή και Φαβιέρου, όλα έργα του Ιωαννίδη, τοποθετήθηκαν στην Πινακοθήκη της τότε Νομαρχίας της Χίου, που κάηκε στα 1949».
Το 1920 ο Ε. Ιωαννίδης εργάζεται στο Λονδίνο και στη συνέχεια στην Αμερική, όπου αγιογραφεί ναούς της ομογένειας του Back Bay στη Βοστώνη και στο Σικάγο. Το 1928 επιστρέφει στην Αθήνα, όπου προσβάλλεται από δάγκειο πυρετό. Μετά από περιπέτειες αρχίζει να εργάζεται και πάλι εντατικά, οργανώνοντας εκθέσεις το 1934 και 1935, 1936, 1937, ενώ το 1939 αγιογραφεί τις εικόνες του τέμπλου της εκκλησίας της Αγίας Φωτεινής στην προσφυγική Νέα Σμύρνη (σήμερα βρίσκονται στον Ι. Ναό του Αγίου Ιωάννου Θεολόγου). Ο Ε. Ιωαννίδης πέθανε το 1942, χωρίς να αποκτήσει δική του οικογένεια.
Υπήρξε ένας πραγματικός ευπατρίδης, ο οποίος υπηρέτησε την Τέχνη με όλη τη λεπτή ύπαρξή του. Το έργο του, αν και χαρακτηρίζεται ακαδημαϊκό, έχει τον χαρακτήρα των ιμπρεσιονιστών, σφραγισμένο από τις αρχές της Σχολής του Μονάχου. Η δουλειά του, που εκφράζει την πολυμέρειά του σαν καλλιτέχνη, χαρακτηρίζεται από την συνεχή αναζήτηση του πλήρους, του ολοκληρωμένου, του άρτιου. Ο Ευάγγελος Ιωαννίδης θεωρείται σήμερα ένας από τους μεγάλους έλληνες ζωγράφους, εφάμιλλος του Ιακωβίδη, του Σαββίδη και του Μπουζιάννη.
Επιστρέφοντας στον πίνακα της Σφαγής, θα πρέπει να δεχθούμε πως αυτός είναι ο μοναδικός που σώθηκε από τη Χιακή Πινακοθήκη, την οποία ίδρυσε ο Γεώργιος Παπανδρέου ως Γ. Διοικητής Χίου κατά τη διάρκεια της φωτεινής παρουσίας του στη Χίο (ας μην ξεχνάμε πως ο ίδιος υπήρξε και ο εμπνευστής της ίδρυσης του Φιλοτεχνικού Ομίλου Χίου). Όλα τα άλλα έργα κάηκαν κατά την πυρκαγιά του 1949 η οποία κατέστρεψε ολοσχερώς το κτήριο της Νομαρχίας. Στο κτήριο του οθωμανικού τεμένους τοποθετήθηκε κάτω από ανώμαλες συνθήκες το 1922, όπως τις περιέγραψα σε προηγούμενο άρθρο μου.
Επομένως, το έργο θα πρέπει, για προφανείς ιστορικούς λόγους, να τοποθετηθεί σε κτήριο της τοπικής μας αυτοδιοίκησης, εν προκειμένω στη Δημοτική Πινακοθήκη. Η Δημοτική Πινακοθήκη αποτελεί συνέχεια της Χιακής Πινακοθήκης η οποία δημιουργήθηκε με δαπάνες της τοπικής αυτοδιοίκησης των Χίων.
Το σίγουρο είναι πως ο πίνακας αυτός, ως εξαιρετικό καλλιτεχνικό δημιούργημα δεν μπορεί να βρίσκεται «αποθηκευμένος» στα αζήτητα της Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Όπως επίσης δεν μπορεί να βρίσκεται τοποθετημένος στο Βυζαντινό Μουσείο, με το οποίο Μουσείο δεν έχει καμιά απολύτως θεματική και ιστορική συνάφεια. Η θέση του βρίσκεται στην ανακαινισμένη Δημοτική Πινακοθήκη της Χίου, για τους ιστορικούς λόγους που εκτέθηκαν παραπάνω.

Του AΝΔΡΕΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ
 

spy cell phone tracking android phone spy software top spy apps android
women who cheat on husbands scottdangelo.com women who cheat on husbands
walgreens photo prints walgreens photo print coupons for drugs
weeks for pregnancy maryaltmansblog.com.nobullsoftware.com abortion clinic houston tx
cvs discounts click cvs online shopping
abortion at 16 weeks link how to terminate a pregnancy naturally
coupon pharmacy sharepointblog.buus-oestergaard.dk walgreens promo code 2015