Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

(Ο χιακής καταγωγής πολιτικός νους του 1821)

8/4/2010


ΟΦΕΙΛΩ να απαντήσω στο συμπολίτη κ. Μανώλη Φύσσα για τα όσα καταμαρτυρά στους «Κωλέττηδες και Μαυροκορδάτους» («Αλήθεια» 26/3/2010) με αφορμή την 25η Μαρτίου.
Και για μεν τον Ιωάννη Κωλέττη δεν έχω αρμοδιότητα να μιλήσω, όμως αισθάνομαι χρέος να πω μερικά πράγματα για τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, λόγω και της χιακής του καταγωγής.
Ειδικότερα θυμίζω:
1. Ο Μαυροκορδάτος, οπαδός του Διαφωτισμού, βρέθηκε από τους πρώτους στον αγώνα του 1821 ερχόμενος στην Ελλάδα και κομίζοντας αρκετά χρήματα, τόσο από φιλελληνικά «κομιτάτα», όσο και από την προσωπική του περιουσία.
2. Ενώ ήλθε πλούσιος, δαπάνησε την περιουσία αυτή υπέρ του τόπου, πεθαίνοντας πάμπτωχος το 1865 στην Αίγινα. Ενώ άλλοι πρωταγωνιστές του αγώνα απέκτησαν μεγάλες κτηματικές περιουσίες στην Αθήνα, αυτός δεν άφησε ούτε... «περιβολάκι».
 3. Κατάρτισε το πλέον Δημοκρατικό Σύνταγμα της Επιδαύρου του 1822, σαν απόρροια των ιδεών του από τις αρχές το Διαφωτισμού.
4. Φυσικά αγγλόφιλος, κατόρθωσε να στρέψει την αγγλική πολιτική από αδιάφορη (ή και εχθρική ίσως) – του Κάστλεριγκ - σε φιλική του Γεωργίου Κάννιγκ. Αυτός συνετέλεσε εξάλλου στην κάθοδο του Λόρδου Μπάιρον στην Ελλάδα τον οποίο υπεδέχθη και ξεναγούσε στο Μεσολόγγι (βλ. και το σχετικό πίνακα στο ίδιο φύλλο της «ΑΛΗΘΕΙΑΣ», σελίς 12).
5. Στο σύνταγμα της Επιδαύρου, αυτός, ο έχων τον τίτλο του πρίγκιπα (από τους πρόγονους του ηγεμόνες της Μολδαβίας και της Βλαχίας) περιέλαβε την άκρως δημοκρατική Διάταξη ότι «στην Ελλάδα δεν ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ, ούτε ΑΠΟΝΕΜΟΝΤΑΙ τίτλοι Ευγενείας», σε αντίθεση με τα τότε κρατούντα σ’ όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
6. Ο Α.Μ. πολέμησε και σαν στρατιώτης διαφεύγοντας το θάνατο στις μάχες του Πέτα και της Σφαχτηρίας, δίνοντας τρανό δείγμα τόλμης.
7. Στο κόμμα του (το λεγόμενο «Αγγλικό») μετείχε ο έξοχος έλληνας πολιτικός και ιστορικός Σπυρίδων Τρικούπης, αδιάβλητη μορφή του 1821, ο οποίος παντρεύτηκε την αδελφή του Αικατερίνη Μαυροκορδάτου και γιος τους ήταν ο Χαρίλαος Τρικούπης, πολιτικός επίγονος του Αλεξάνδρου Κουμουνδούρου, διαδόχου του Μαυροκορδάτου που θεωρούνται οι  3 «προοδευτικοί» της εποχής, εν αντιθέσει με τους 2 «συντηρητικούς» Δημήτριο Βούλγαρη και Θεόδωρο Δεληγιάννη.
8. Ο Μαυροκορδάτος θυμόταν πάντοτε τη χιακή του καταγωγή και, μετά τις Σφαγές της Χίου του 1822, γράφοντας στον Κάννιγκ τόνιζε:
«Η νήσος των προγόνων μου (η Χίος δηλαδή) κύριε, κατάκειται εις ερείπια και πνίγεται στο αίμα». Στο κόμμα του Α.Μ. ανήκαν και όλοι σχεδόν οι Χίοι της εποχής – όπως  ο Αλέξανδρος Κοντόσταυλος – ενώ ο γιος του Νικόλαος Μαυροκορδάτος ανήκε στο κόμμα του Χαρ. Τρικούπη.
   Νεότεροι ιστορικοί και ερευνητές έχουν ιδιαίτερα ασχοληθεί με τις ΘΕΤΙΚΕΣ υπηρεσίες του Α.Μ. (όπως η φίλη κυρία Νίκα Πολυχρονοπούλου – Κλαδά), αποκαθιστώντας τα αβασανίστως υποστηριχθέντα άλλοτε για τις ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ του πλευρές, τις οποίες ΟΛΟΙ έχουν και όχι ειδικά ο έλληνας πολιτικός του 1821 μόνο....


Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΛΑΪΝΑ